Zainspirowana artykułem o piosence miłosnej w wielu językach postanowiłam poświęcić swój dzisiejszy wpis innej piosence, która ma wiele wersji językowych. Można by ją także nazwać piosenką o miłości, chociaż opowiada nieco inną historię miłosną. Gdy zaczęłam się uczyć włoskiego we Włoszech i po raz pierwszy natknęłam się na piosenkę „Vivo per lei”, byłam oczywiście przekonana, że traktuje ona o miłości mężczyzny do kobiety.

Jednak ‘lei’ (‘ona’ po włosku) w tym przypadku to muzyka. Ta piękna piosenka opowiada historię miłości artysty do muzyki. On żyje tylko dla niej. Oczywiście można zdroworozsądkowo wnioskować, że ‘lei’ w tym przypadku to tylko zwykły zaimek, ponieważ we włoskim (jak i w polskim) ‘musica’ (muzyka) jest rodzaju żeńskiego, ale po przeczytaniu tekstu piosenki jasnym się staje, że muzyka jest tu uosobiona i nie jest zwykłym przedmiotem, lecz obiektem wielkich uczuć.

Tą piękną i wzruszającą piosenkę śpiewa Andrea Bocelli w duetach z kilkoma międzynarodowymi artystkami. Udało mi się znaleźć 6 wersji językowych, może znacie jeszcze inne? Wszystkie są wyjątkowe i naprawdę fajnie się słucha tego samego utworu w tak wielu językach i porównuje teksty. Jest to także miły sposób na naukę lub odświeżanie znajomości języka obcego!

Vivo per lei - włoski - Andrea Bocelli & Giorgia

I Live for Her - angielski - Andrea Bocelli & Hayley Westenra

Je vis pour elle - francuski - Andrea Bocelli & Hélène Ségara

Ich lebe für sie - niemiecki - Andrea Bocelli & Judy Weiss

Vivo por ella – hiszpański - Andrea Bocelli (also singing in Spanish!) & Marta Sanchez

Vivo por ela – brazylijski portugalski - Andrea Bocelli & Sandy Leah

[English]

Mój ostatni artykuł, w którym zbierałam śmieszne i dziwne słowa niemieckie, nie zapowiadał właściwie kolejnej części. Spotkał się on jednak z na tyle życzliwym przyjęciem czytelników, że postanowiłam poświęcić tej tematyce jeszcze jeden artykuł.

Tym razem jednak podeszłam do sprawy nieco inaczej. Zamiast umieszczać listę wyrazów, przygotowałam karteczki ze śmiesznymi słowami i zaprosiłam moich przyjaciół do zabawy, której celem było ułożenie zdań, a nawet krótkich historii z tymi wyrazami. Efekty zabawy są następujące:

Ich liebäugle damit, Sie eine neunmalkluge Zimtzicke zu nennen. Allerdings käme ich mir dann wie ein unflätiger Unhold vor. Deshalb bin ich mal kein Stinkstiefel und werde Sie jetzt nicht piesacken. Tschüssikowski!

Ei der Daus! Der fuchsteufelswilde Querulant und der vermaledeite Schwerenöter liebäugeln mit der vergriesgnaddelten Schreckschraube und drangsalieren gemeinsam den blümeranten Eumel.

In der Spelunke sitzt ein Halunke und denkt: „Ach, du heiliger Bimbam! Wie werde ich bloß diesen Klumpatsch los? Alles nur Heckmeck und Kinkerlitzchen!“ Er weiß aber noch nicht, dass er von dem Tausendsassa in der Ecke schon lange beäugt wird. Dieser überlegt: „Ist dieser Strolch nur plemplem oder ganz meschugge?“ Er hat nämlich dessen Absicht durchschaut, dem Zappelphillip am Nachbartisch die Spätzle zu stibitzen.

A na koniec jeszcze krótki dowcip z moim ulubionym potocznym określeniem maklera giełdowego:

Was ist das Lieblingsnaschwerk der Börsianer?
…
Spekulatius!

[English]

Pamiętacie jeszcze mój poprzedni post z listą śmiesznych i dziwnych niemieckich słów? Tak jak obiecałam, powracam dziś z kolejną porcją niemieckich śmiesznostek. Mogłabym zresztą gromadzić te słowa w nieskończoność, bo ciągle na swej drodze napotykam nowe, ale co za dużo to niezdrowo. No i jestem zdania, że każdy powinien odkrywać takie językowe perełki osobiście!

verhonepiepeln – kto wymyśla takie słowa?
der Tunichtgut – śmieszne jak powstaje rzeczownik z części (zamiennych) czasownika i przysłówków
das Larifari – proszę nie mylić safari!
Muffensausen kriegen – to już brzmi strrraasznie!
ausbaldowern – a to słowo jakoś tak wygląda jakby ktoś literki poprzestawiał
hanebüchen – temu fajnemu słowu należy się specjalna ochrona: jest już prawie na wymarciu
der Dreikäsehoch – wysoki na trzy sery? Coż za przemiły opis dzieciaka!
der Spargeltarzan – Szparagowy Tarzan –po prostu urocze!
der Muckefuck – o co chodzi? Spokojnie, to nic wulgarnego, to tylko… kawa

Mam nadzieję, że tymi śmiesznymi kolekcjami zainspirowałam choć jedną osobę do poszukiwań i gromadzenia własnych zbiorów dziwacznych i wesołych niemieckich (i nie tylko) słów. Życzę wszystkim dobrej zabawy podczas tego gromadzenia i jak zwykle byłoby mi miło, gdybyście podzielili się z nami swoimi znaleziskami w komentarzach.

[English]

Przeprowadziłam ostatnio spontaniczną „ankietę” wśród niereprezentatywnej próbki ludności (kilkorga przyjaciół) w celu wyłonienia najśmieszniej brzmiących i najdziwniejszych słów w języku niemieckim.

Ponieważ jestem pewna, że takich „zbieraczy” słów jest na świecie więcej, postanowiłam się podzielić moimi „ulubieńcami”. Kolejność przypadkowa.

der Mumpitz – brzmi trochę jak skrzyżowanie Muminka z Pilzem (grzybem)
die Fisimatenten – pokrętny wyraz z patentem na mieszanie języka, nie ma nic wspólnego z dźwiękiem fis
der Kokolores – tu chyba wszelki komentarz jest zbędny, moją sympatię do tego słowa potęguje fakt, że bardzo lubię wokalistkę Cranberries – Dolores
der Ratzefummel – wesoła nazwa zwykłej gumki do gumowania, co do której pochodzenia nawet językoznawcy nie są jednomyślni
knorke! – w dechę! Tylko dlaczego mi to słowo zawsze kojarzy się z ogórkiem (Gurke)?
der Firlefanz – słowo, które najpierw długo tylko słyszałam i myślałam, że jest kolejnym wymysłem moich znajomych, aż zobaczyłam je na billboardzie
das Brimborium – przesympatyczne słowo! Kojarzy mi się z Brombą…
der Schnickschnack – lubię, jak coś tak „szszyczy”
der/das Kuddelmuddel – samo brzmienie tego słowa wskazuje na jego znaczenie! Nie mylić z polskim koglem-moglem
das Plumpsklo – coś musi być w tym słówku śmiesznego dla polskiego ucha, bo nie jestem jedyną osobą, która o nim pisze…
a na koniec (na dziś) wszystko (nie tylko Plumpsklo) musi być picobello, czyli tip-top!

Zbieracze śmiesznych, ciekawych, dziwnych słów i językowych stworów i potworów łączcie się! Ja mam jeszcze sporą porcję takich wyrazów w zanadrzu, ale mam nadzieję, że Wy też podzielicie się swoimi w komentarzach.

A jeśli lubicie zabawę ze słowami, to na pewno spodoba Wam się ten test o śmiesznych i dziwnych słowach w niemieckim.

[English]

... to by Niemcy byli z nas! Tą rymowankę zna chyba każdy uczący się niemieckiego. No bo to prawda: rodzajniki w niemieckim to największy koszmar wszystkich, którzy chcą nauczyć się tego pięknego języka. Wiem, że nazywając język niemiecki pięknym, wzbudzę pewnie kontrowersje, bo nie jest on raczej ulubionym językiem Polaków i często słyszę opinie, że jest brzydki, brzmi nieprzyjemnie itp. Jednak większość osób, które opanowały niemiecki w stopniu, w którym swobodnie się rozumie i komunikuje, przyznaje, że jest w nim coś wyjątkowego, nawet jeśli na początku miały odmienne zdanie. Ale to temat na cały osobny artykuł, nie o tym miałam zamiar dziś pisać.

Odnoszę wrażenie, że nauka rodzajników staje tym trudniejsza, im dłużej już uczymy się niemieckiego. Nie wiem, jak to jest z Wami, drodzy germanofile, ale mi się wydaje, że dotarłam w mojej nauce do punktu, w którym mój mózg nie przyjmuje już więcej wiedzy dotyczącej rodzajników, po prostu nie jest w stanie wchłonąć kolejnych rzeczowników z odpowiednimi rodzajnikami. Uczę się niemieckiego już 9 lat, ponad 2 lata spędziłam już w Niemczech i mimo to zdarza mi się jeszcze ciągle mylić rodzajniki. Co mnie jednak najbardziej przygnębia to fakt, że większość z nich ciągle się powtarza, że ciągle robię te same błędy, mimo usilnych prób zapamiętania tych słów.

Co śmieszne, zwykle nie mam problemów z rodzajem żeńskim, za to nagminnie mylę nijaki i męski. Moim sprawdzonym sposobem na uniknięcie tej rodzajnikowej pułapki w tym przypadku jest budowanie zdań, w których rzeczownik występuje w celowniku.

Jest jeszcze jedna kwestia, która mnie od pewnego czasu frapuje. Do języka niemieckiego trafia obecnie całe mnóstwo angielskich zapożyczeń. Kto jest odpowiedzialny za nadawanie im rodzajników? Wiadomo, że są różne rady języka, wydawnictwa itp., które zajmują się językiem, ale często działają one za wolno! Żywy język zmienia się tak szybko, że takie decyzje muszę być podejmowane natychmiastowo, a jeśli nie są, to podejmują je sami niemieccy użytkownicy języka. Ale nawet Niemcy są już tym czasem przytłoczeni. Rozmawiałam o tym ostatnio z moimi niemieckimi znajomymi i zastanawialiśmy się nad kilkoma słowami z zakresu szeroko pojętego słownictwa komputerowego. Nie umieli dojść do porozumienia, czy ‘App’ (program na iPhone) jest rodzaju żeńskiego czy nijakiego. Pełna wersja tego słowa ‘die Applikation’ wskazywałaby na rodzaj żeński, a jednak instynkt moich znajomych podpowiadał im, że wersja skrócona powinna brzmieć: ‘das App’. Oficjalny sklep firmy Apple zdecydował się na wersję ‘die App’. Tak to jest, jak próby znormalizowania języka za pomocą pewnych reguł natrafiają na tak zwane wyczucie językowe ‘tubylców’ i kończy się to tym, że nie ma żadnej ostatecznej odpowiedzi na nurtujące nas pytania.

Spytałam ich także o słowa Messenger i Facebook. Zdecydowali, że powinno to brzmieć ‘der Messenger’ i ‘das Facebook’ (choć tu długo ociągali się z odpowiedzią i nie byli pewni). Ciekawe, czy to dlatego, że dosłowne tłumaczenia tych słów brzmiałyby: ‘der Bote’ i ‘das Gesichtsbuch’?

[English]

Język maltański jest jedynym urzędowym językiem semickim w Unii Europejskiej i zarazem jedynym językiem semickim, który posługuje się alfabetem łacińskim w standardowej formie. Angielskie słowa stanowią aż 20% słownictwa tego języka. Językiem tym posługuje się obecnie około 350 tys. ludzi, co czyni go najmniej licznym pod względem liczby użytkowników urzędowym językiem Unii.

Chociaż na przestrzeni dziejów żadnemu językowi nie udało się zdominować całego kontynentu europejskiego, status lingua franca na znaczącym jego obszarze otrzymało kilka różnych języków. Język polski dominował od XVI do XVIII wieku ze względu na polityczne, kulturalne i naukowe wpływy Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Język rumuński jest językiem urzędowym w Prowincji Autonomicznej Wojwodinie znajdującej się w północnej części Serbii. Wojwodina ma 2 miliony mieszkańców, co stanowi 27% całkowitej ludności Serbii. Inne języki urzędowe w tej prowincji to: serbski, węgierski, słowacki, chorwacki i rusiński.

Graubünden (pol. Gryzonia), największy szwajcarski kanton na południowym wschodzie kraju, ma trzy języki urzędowe: niemiecki, retoromański i włoski. Język retoromański (zwany również romansz) pięć grup dialektów: Sursilvan, Sutsilvan, Surmiran, Putèr i Vallader. Zestandaryzowana wersja szwajcarskiego języka retoromańskiego, tzw. Rumantsch grischun powstała dopiero w 1982 roku. Romansz jest blisko „spokrewniony” z językiem francuskim, prowansalskim i lombardzkim.

Język macedoński należy do grupy wschodniej języków południowosłowiańskich. Język ten ma wiele wspólnych cech z językiem bułgarskim, co sprawia, że użytkownicy tych języków są w stanie się wzajemnie zrozumieć. Do zapisu języka macedońskiego służy alfabet oparty na cyrylicy.

[English]

Wiem, że już dość późno jest na podsumowania minionego roku, ale ponieważ w pierwszej części artykułu o słowach, które „rządziły” w Polsce w 2009 roku, obiecałam, że ciąg dalszy nastąpi, słowa muszę dotrzymać.

Jednym z tych słów jest Gabon. Kto by pomyślał, że nazwa tego małego afrykańskiego kraju może stać się jednym z najważniejszych słów roku w Polsce. A jednak tak właśnie się stało. Nieco niefortunne porównanie Jarosława Kaczyńskiego zawładnęło umysłami polityków i dziennikarzy, ale jeśli przy tej okazji choć jedna osoba sprawdziła, gdzie leży to państwo lub dowiedziała się o nim czegoś więcej, to cały ten medialny chaos na coś się przynajmniej przydał.

O aferze hazardowej i katarskim inwestorze pisać wiele nie będę, bo dość jest ludzi, którzy już to zrobili i to z pewnością lepiej ode mnie.

O agencie Tomku też właściwie nie wiem, co mam sądzić, czy mam się śmiać, czy płakać. Z przyjemnością oglądam filmy o Bondzie, ale to porównanie wydaje mi się mocno naciągane. W którym filmie z bondowskiej serii ten twardziej używa swoich wdzięków, aby nakłonić kobiety (którym daleko do typowych dziewczyn Bonda) do zwierzeń dotyczących ich łapówkarskiej działalności.

Więcej władzy w rękach kobiet to natomiast mi, jako kobiecie, temat bliski. Nie jestem jednak pewna, czy chcę, by tą władzę przejmowały za pomocą sztucznej równości w postaci parytetu. Trudny to orzech do zgryzienia i ciekawa jestem, jak zagłosuje polski parlament.

Co ciekawe, aż dwa z dziesięciu słów, które zrobiły w Polsce karierę w 2009 roku, związane są w pewien sposób z naszym zachodnim sąsiadem - Niemcami. No bo i system kanclerski, który chciał wprowadzić premier Tusk wzorowany jest na modelu niemieckim i słynny już incydent monachijski miał miejsce, jak sama nazwa wskazuje, w Monachium, czyli w Niemczech. Premierowi zarzucano, że chce władzy niemal absolutnej i marzy mu się bycie kanclerzem Tuskiem, a „premier z Krakowa” do Krakowa nie doleciał, tylko został z samolotu Lufthansy wyprowadzony w kajdankach. Szczerze mówiąc, tzw. „afera płaszczowa” mocno przypomina mi świetną komedię ”Dwóch gniewnych ludzi” . Niestety nie jest aż tak zabawna.

[English]

Trochę to trwało, zanim znalazłam to, czego szukałam. Kiedy po raz pierwszy padł w naszej blogowej „redakcji” pomysł napisania o słowach roku, pomyślałam, że nic konkretnego nie przychodzi mi od razu do głowy, musi przecież być jakaś rada, jakaś komisja lub redakcja, jakieś wydawnictwo, które zajmują się produkcją takiego rankingu. Ale znalazłam co prawda antysłowo dekady, najciekawsze wypowiedzi polityków czy najpopularniejsze zwroty, ale nic z tych rzeczy nie odpowiadało tak do końca moim wyobrażeniom. Znalazłam też wiele odnośników do angielskich i niemieckich słów roku. Niemcy w ogóle wiodą prym i mogą służyć za wzór w kategorii tego typu plebiscytów, ponieważ oprócz słowa roku , mają także antysłowo roku, a od zeszłego roku nawet zdanie roku. Nie wspominając już całkiem niejęzykowych wyborów takich jak zwierzę roku czy roślina roku.

Wracając do moich polskich znalezisk, po żmudnych poszukiwaniach znalazłam w końcu coś, o czym mogę napisać, do czego mogę się odnieść. Nie jest to co prawda organizowany od dawna przez jakąś szacowną radę plebiscyt, lecz raczej dość subiektywny wybór najpopularniejszych słów dokonany przez dział Wiadomości portalu WP. Jest to w związku z tym zbiór mocno upolityczniony, bo polityka dominuje zwykle w polskich mediach i serwisach informacyjnych, ale ponieważ ma ona również wpływ na codzienne życie obywateli, słowa (nad)używane przez dziennikarzy trafiają potem często również do słownika „zwykłego Polaka”.

Zacznę dziś od krótkiej wzmianki 3 słów z tej listy, wybór padł najpierw na te o międzynarodowym znaczeniu, obecne w mediach na całym świecie.

KRYZYS – bez tego słowa nie obył się chyba żaden dziennikarz na świecie. Co miało swój początek w 2008 roku, zataczało coraz większe kręgi w roku 2009 i mimo zapewnień naszego premiera, że Polski kryzys nie dotknie, a wręcz, że wyjdzie z niego jeszcze silniejsza gospodarczo, wielu polskich obywateli miało na ten temat zgoła odmienne zdanie. Niektórzy widzieli w kryzysie wyzwanie, szansę na nowy początek, niektórzy próbowali się na kryzysie wzbogacić, a jeszcze inni wykorzystywali kryzys jako ulubioną wymówkę, np. aby odmówić swoim pracownikom podwyżek. Ale przede wszystkim było to słowo do znudzenia powtarzane w mediach, które prowadziły propagandę strachu do tego stopnia, że niektórzy komentatorzy i blogerzy zaczęli przeciwko tym nadużyciom protestować i tak zaczęły powstawać różne inicjatywy „antykryzysowe”.

A/H1N1 – rok 2009 nie byłby w pełni podsumowany bez wirusa tzw. świńskiej grypy, ale na ten temat napisano i powiedziano już tyle (w tym również o kontrowersjach związanych z jej nazwą), że pozostaje mi tylko wspomnieć fakt przytoczony przez WP, że fraza „objawy świńskiej grypy” należała w zeszłym roku do najczęściej wyszukiwanych w Internecie.

Fritzl – kolejny temat, który najchętniej zostawiłabym bez komentarza. Każdy przecież słyszał o sprawie potwora z Austrii, którego nazwisko służy teraz jako synonim wszystkich zbrodniarzy, którzy dopuścili się tego typu okrutnych przestępstw.

Gdy po raz pierwszy zobaczyłam Słownik 2009 na portalu WP, od razu rzuciło mi się w oczy, że są to w większości słowa dość ponure, ale widocznie takie mamy czasy. Pisanie o nich jednak okazało się nawet bardziej przygnębiające niż się spodziewałam. Następnym razem napiszę o 7 pozostałych słowach, dużo bardziej związanych z polską rzeczywistością. Niektóre z nich są nawet śmiesznawe, nawet jeśli to taki śmiech przez łzy.

[English]

O nauce języków obcych napisano już całe tomy, a jednak ucząc się stale i używając ich w codziennym życiu ciągle odkrywamy różne nowe, ciekawe dziwactwa i śmiesznostki. Oto co mi w tym temacie chodzi od pewnego czasu po głowie:

1. Czy to w szkole czy na kursie językowym, jedną z pierwszych rzeczy, których uczymy się w obcym język są liczebniki. A jednak wydaje mi się, że liczenie w obcym języku nie przychodzi nam naturalnie. Mimo, że już od dawna jestem w Niemczech i wszystko wokół mnie dzieje się po niemiecku (nawet śnię w tym języku), to jak przychodzi coś policzyć, to mruczę pod nosem po polsku. Rozmawiałam o tym zjawisku z międzynarodowymi znajomymi, mieszkającymi poza granicami swoich ojczyzn i wszyscy potwierdzają, że tak jest i w ich przypadku.

2. Jedną z pierwszych rzeczy, które naturalnie nam się wymykają w obcym języku są za to przekleństwa. Gdy byłam w Niemczech po raz pierwszy na rocznej wymianie szkolnej i śniłam jeszcze po polsku, zdarzało mi się już wplatać spontaniczne niemieckie sch… w polski tok myślenia lub mówienia. Podobnie było we Włoszech (gdzie początkowo włoskiego nie znałam prawie w ogóle), ale tam miało to pewnie swoje główne źródło w fakcie, że Włosi bardzo chętnie i często używają przekleństw.

3. Żyjąc dwujęzycznie (a żaden z języków, których używam na co dzień nie jest moim językiem ojczystym), zauważyłam, że zdarza mi się niechcący wmieszać jedno niemieckie słowo w rozmowę po angielsku, lub angielski wyraz do konwersacji niemieckiej. Co więcej, dzieje się to nie tylko niechcący, ale jakby całkiem „poza mną”, nie bardzo mam nad tym kontrolę. Tak jakby to mój mózg sam mną sterował i mówił: hmm, ok, szybciej znalazłem lepsze słowo do określenia danego przedmiotu lub pojęcia w tym języku, więc go użyjesz, mimo, że konwersacja toczy się obecnie w tym drugim języku. Nie muszę chyba wspominać, że jest to czasem bardzo niezręczne

[English]

Pamiętacie jeszcze, jak w pierwszej części mojej opowieści o przygodach ze zwierzakami pisałam, jak bardzo zawsze marzyłam o psie, jak błagałam moich rodziców, by zgodzili się w końcu kupić mi futrzanego pupila i jak w końcu dostałam swojego upragnionego psiaka? Nic z tych rzeczy nie miało miejsca w przypadku kotów, które ostatnio ze mną zamieszkały.

Pytacie się więc może, jak to się stało, że kocury do mnie trafiły? Cóż, początkowo traktowałam je po prostu jak zło konieczne. Mój były współlokator wyprowadzał się do innego miasta na studia i potrzebowałam jego następcy. Czułam, że jestem już za stara na mieszkanie z zupełnie obcą osobą, choć i takiej możliwości nie mogłam całkowicie odrzucić. A że mieszkanko swoje lubię, wizja wyprowadzki też nie bardzo mi się podobała. Rozpoczęłam więc poszukiwania wśród przyjaciół i znajomych.

I tak nasunął mi się mój obecny współlokator. Był zainteresowany, skłonny porzucić swoje dawne mieszkanie, znam go już dobre parę lat, więc wiedziałam, że raczej będziemy się bez problemów dogadywać i powiedział, że lubi odkurzać. Czegóż chcieć więcej! Wszystko zdawało się idealne. Zbyt dobre, by mogło być prawdziwe. Mój przyszły współlokator występował bowiem w nierozerwalnym pakiecie z dwoma kotami wielkości potworów.

Musiałam się z tym pomysłem przespać. Jak ja, zdeklarowana miłośniczka psów, dam radę przeżyć pod jednym dachem z dwoma wielkimi kotami? Desperacja jednak robi swoje. Data wyprowadzki mojego „starego” współlokatora zbliżała się nieubłaganie, więc zgodziłam się na nowego towarzysza i jego dwa koty. Tak oto wylądowałam w jednym mieszkaniu z kotami.

Kupiłam, że tak powiem, kota w worku. Okazało się, że jeden z kocurów (tłuścioch o imieniu Ernie) to kocie wcielenie psa: łagodny, mięciutki i zupełnie nie wie, po co ma pazury i zęby. Niestety ten drugi (tygrysopodobna bestia zwana Bert) to typowy kot: przebiegły i zdradziecki. Przyłazi taki do mnie na kolana i każe się głaskać, a gdy mu się znudzi, to zamiast po prostu sobie pójść, musi przedtem ugryźć mnie w łokieć albo (co gorsza) podrapać w rękę. Nie muszę więc chyba wspominać, że żyjemy jak pies z kotem, co jest dobrym wprowadzeniem do językowej części dzisiejszej opowieści. Język polski jest dość bogaty w „kocie zwroty”:

• biegać albo latać jak kot z pęcherzem
• drzeć z kimś koty
• kupować kota w worku
• mieć kota na punkcie czegoś
• odwracać albo wykręcać kota ogonem
• pierwsze koty za płoty
• tyle, co kot napłakał

[English]