Nederlands

Waarom is een België een land?

Een Belg zijn heeft veel voordelen: bruisende steden en prachtig platteland, een gemakkelijke ligging middenin Europa en het allerbeste eten. Er zijn natuurlijk ook nadelen: de gemiddelde temperatuur en het verkeer bijvoorbeeld. Het grootste nadeel vind ik dat je telkens aan buitenlanders moet uitleggen waar je vandaan komt, welke taal je spreekt en wat dat nu juist betekent. In deze blogpost probeer ik dat uit te leggen. Mijn excuses aan mijn waarde landgenoten, ik moet behoorlijk wat overslaan. De situatie is te complex en genuanceerd om netjes in één artikel te passen.

We beginnen met een kaart, die zullen we nodig hebben.

map_belgiumimage source: reflexions.ulg.ac.be

Een beetje geschiedenis
Het Konikrijk België verklaarde zijn onafhankelijk van de Nederlanden in 1830. Vijftien jaar eerder viel het gebied nog onder Franse heerschappij. Dat is echter niet de reden dat beide talen in België gesproken worden. De taalgrens tussen Germaanse en Romaanse talen lag altijd al waar hij nu ligt. Het Zoniënwoud rond Brussel is een overblijfsel van het woud dat eens de natuurlijke grens vormde tussen stammen die een Germaans dialect spraken en stammen die Vulgair Latijn spraken. De taalgrens is nog steeds heel belangrijk, maar als je suggereert dat Wallonië deel zou moeten uitmaken van Frankrijk en Vlaanderen bij Nederland hoort, dan zullen de Belgen je uitkafferen. De konikrijken, hertogdommen en keizerrijken die aan het huidige België vooraf gingen, hielden ook niet altijd rekening met de taalgrens.

Federalisme
Terug naar het huidige België: We hebben een koning, Filip I of Philippe I, maar die heeft vooral een ceremoniele functie. Voor het echte regeren hebben we maar liefst zes regeringen:

  • de federale regering
  • de Vlaamse regering
  • de regering van de Franstalige gemeenschap
  • de Waalse regering
  • de regering van het Hoofdstedelijk Gewest
  • de regering van de Duitstalige gemeenschap

Hoe dat gebeurd is? Toen België onafhankelijk werd, was de officiële taal Frans. Dat is niet verwonderlijk. België was net onafhankelijk geworden van de Nederlanden en wou zich distantiëren. Frans werd in Europa ook als een cultureel hoogstaande taal beschouwd. Frans werd de enige taal van het juridische systeem, het hoger onderwijs en de administratie, ook in Vlaanderen. Voor de elite was dat geen probleem, maar veel gewone mensen konden daardoor niet deelnemen aan het openbare leven. Uiteraard kwamen zij in opstand tegen deze situatie, onder andere door de onterechte veroordeling van Vlamingen die zich niet in het Frans konden verdedigen in hun rechtszaak. Een groep Vlaamse kunstenaars en intelectuelen begon ook te pleiten dat het Nederlands als een taal voor kunst, cultuur en wetenschap gelijkwaardig is aan het Frans. Er kwamen taalwetten die toelieten dat het Nederlands in Vlaanderen gebruikt werd.

Belgium

België werd geen tweeltalig land omdat daar geen nood toe was. In Vlaanderen sprak de elite Frans, maar het omgekeerde was niet het geval. Sommige gemeenten langs de taalgrens en de hoofdstad zijn tweetalig, maar de taalkwestie werd opgelost door het invoeren van een federaal systeem van gemeenschappen en gewesten. Er zijn drie gemeenschappen: de Nederlandstalige, de Franstalige en de Duitstalige (verrassing!) gemeenschap. Er zijn ook drie gewesten: het Vlaams gewest, het Waals gewest en het Brussels Hoofstedelijk gewest. De gemeenschappen gaan over culturele aangelegenheden, de gewesten zijn verantwoordelijk voor teritoriale kwesties. Toch is het voor niemand echt duidelijk wie wat doet. Tenzij misschien voor de politici, want zijn zijn er nog steeds over aan het discussieren.

banner_nl_new[English]

You might also like:

Comments Closed