Polskie idiomy

Dlaczego, gdy ktoś smacznie śpi twardym snem sprawiedliwego Anglicy mówią, że śpi jak kłoda (to sleep like a log), Polacy zaś używają porównania do kamienia lub do tego sympatycznego zwierzaka – susła, którego większość z nas zna chyba głównie z jego skłonności do spania.

No i rzeczywiście ten przemiły futrzak (coś pomiędzy wiewiórką, a świstakiem dla tych, co nie uważali za bardzo na lekcjach biologii) hibernuje od wczesnej jesieni do wiosny oraz w niesprzyjających warunkach. Swoją drogą sprytne zwierzę z tego susła, któż by nie chiał mieć możliwości odpłynięcia w objęcia Morfeusza, gdy warunki stają się niesprzyjające lub sytuacja niezręczna.

Tak czy inaczej, obserwacja zachowań susła może być sensownym uzasadnieniem dla tego jednego idiomu, ale w użyciu są jeszcze setki lub nawet tysiące innych, których pochodzenie trudno czasem wyjaśnić. Wzbogacają one jednakże język i są barwną częścią kultury, dlatego dziś zapraszam Was w podróż po cudownym świecie polskich i angielskich idiomów:

  • Idiom polski: Raz na ruski rok.
    Dosłowne tłumaczenie na angielski: Once in a Russian year. (Idiom angielski o tym samym znaczeniu: Once in a blue moon. Dosłowne tłumaczenie na polski: Raz na niebieski księżyc.)
  • Bułka z masłem.
    A roll with butter. (A piece of cake. Kawałek ciasta.)
  • Nudne jak flaki z olejem.
    Dull as tripe (or chitterlings) in oil. (Dull as dishwater. Nudne jak pomyje.)
  • Co ma piernik do wiatraka?
    What has gingerbread to do with a windmill? (What has that to do with anything? Co to ma do rzeczy?)
  • Jasne jak słońce.
    Clear as the sun. (Clear as day. Jasne jak dzień.)
  • Nie ucz ojca dzieci robić.
    Don’t teach a father how to “make” children. (Don’t teach your grandmother how to suck eggs. Nie ucz babci jeść (tu: poprzez wysysanie) jajek.)
  • Siedzieć jak na tureckim kazaniu.
    To sit like in a Turkish sermon. (To not make head or tail of things, to not understand a thing. Nie rozróżniać głowy od ogona, nic nie rozumieć.)
  • Znaleźć się między młotem a kowadłem.
    To be caught between a hammer and an anvil. (To be caught between the devil and the deep blue sea. Znaleźć się między diabłem a głębokim błękitnym oceanem.)
  • Kłamstwo ma krótkie nogi.
    A lie has short legs. (Truth will out. Prawda wyjdzie na jaw.)
  • Wiercić komuś dziurę w brzuchu.
    To drill somebody a hole in a stomach. (To keep on at somebody, to nag somebody. Molestować kogoś, żeby coś zrobił.)
  • Porywać się z motyką na słońce.
    To lunge at the sun with a hoe. (To bite off more than one can chew, to try to do something difficult or impossible. Odgryźć więcej niż jest się w stanie przeżuć.)
  • Ryba psuje się od głowy.
    The fish goes bad beginning with the head. (Corruption starts at the top. Korupcja zaczyna się na górze.)
  • Tonący brzytwy się chwyta.
    A drowning man catches a cut-throat razor. (A drowning man clutches at straws. Tonący chwyta się słomy.)
  • Człowiek strzela, Pan Bóg kule nosi.
    Man shoots, God carries the bullets. (Man proposes, God disposes. Człowiek proponuje, Bóg wydaje dyspozycje.)

Co ciekawe, oba języki mają wspólny idiom, który służy do życzenia komuś powodzenia: Połamania nóg (Break a leg!) i tym optymistycznym akcentem kończę mój dzisiejszy artykuł, życząc Wam wszystkim dużo wytrwałości i powodzenia w nauce idiomów, która, choć nie zawsze łatwa, zwykle bywa ciekawa i daje dużo satysfakcji, gdy już posiądziemy pewną wiedzę w tym zakresie.

W dalszym zgłębianiu tematyki idiomów przydatny może być słownik polsko-angielski, a jeśli interesujecie się idiomami w języku niemieckim, polecam słownik polsko-niemiecki, a w nim np. “psie idiomy”.

You might also like:

  • Sorry, but we couldn't find anything useful.